Rood oog

Rood oog

Wanneer heb je een rood oog?

Je hebt een rood oog als het witte deel van je oog (oogwit of conjunctiva genoemd) rood is. Dat kan aan één oog zijn of aan beide ogen. Het oogwit kan vuurrood of een beetje rood doorlopen zijn. Een rood oog kan meestal geen kwaad. Soms is het een teken van een andere aandoening.

Hieronder lees je meer over de meest voorkomende oorzaken van een rood oog.


Oogverwondingen

Je kunt een rood oog krijgen door een klap tegen je oog, een scherp voorwerp in je oog of een vuiltje, splinter of bijtende stof in je oog.

 

Oogontsteking door een virus of bacterie (bindvliesontsteking)

Een rood oog kan veroorzaakt worden door een ontsteking van het slijmvlies dat over het oogwit heen ligt. Dit wordt ook wel bindvliesontsteking of conjunctivitis genoemd. Een bindvliesontsteking kan aan één oog of beide ogen tegelijk ontstaan. Naast een rood oog kun je last hebben van tranen, slijm of pus aan de binnenkant van je oogleden, dichtgeplakte oogleden ’s ochtends, een branderig gevoel, het gevoel alsof er iets in het oog zit, jeuk en/of dikke en rode oogleden.

Een oogontsteking kan worden veroorzaakt door een virus of bacterie, meestal door een verkoudheidsvirus. De klachten gaan dan vanzelf over binnen 1 tot 2 weken.

Soms wordt een oogontsteking door een SOA (seksueel overdraagbare aandoening) veroorzaakt zoals chlamydia of gonorroe. Het kan ook komen door het herpesvirus. Deze ontstekingen geven vaak ergere klachten. Je moet deze altijd laten behandelen.


Allergische oogontsteking

Een rood oog kan ook komen door een allergische oogontsteking (allergische conjunctivitis). Hierbij is het slijmvlies dat over het oogwit ligt ontstoken. Dat komt door een allergische reactie van het lichaam op een bepaalde stof in de lucht, zoals  pollen (hooikoorts), kattenhaar of huisstofmijt. Maar ook bij direct contact zoals met cosmetica (make-up) kun je een allergische oogontsteking krijgen. Meestal heb je bij een allergische oogontsteking naast een rood oog ook jeukende, branderige en tranende ogen en soms gezwollen en rode oogleden. Vaak hebben mensen met een allergische oogontsteking ook neusklachten zoals een loopneus met vaak niezen. Meestal heb je aan beide ogen klachten, maar deze kunnen aan het ene oog erger zijn dan aan het andere oog. Een allergische oogontsteking kan geen kwaad.


Droge ogen

Je kunt rode ogen krijgen doordat je ogen te droog zijn. Hierbij heb je vaak ook last van een branderig gevoel, slijmdraden in je ogen en veel tranen. Het kan komen doordat je te weinig traanvocht hebt. Het kan ook zijn dat het traanvocht niet goed werkt, bijvoorbeeld door ouder worden, te weinig knipperen, het dragen van contactlenzen, bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld antidepressiva, bloeddrukverlagers, acetylsalicylzuur) en sommige ziekten (diabetes mellitus, syndroom van Sjögren, reumatoïde artritis).

Het traanvocht legt een beschermend laagje over de ogen. Als je droge ogen hebt, kan je oog beschadigen en heb je meer kans op oogontstekingen.


Een bloeduitstorting in het oogwit

Als je een bloeduitstorting in het oogwit hebt, zie je plotseling een felrode vlek in het witte deel van je oog. Meestal merk je hier niets van, totdat iemand het tegen je zegt of je in de spiegel kijkt. Deze rode vlek is ontstaan doordat er een bloedvaatje is gesprongen in het oogwit. Het vaatje kan kapot gaan door hoesten, persen, niezen of het kan vanzelf gebeuren. Een bloeduitstorting in je oogwit doet geen pijn en kan geen kwaad. De bloeduitstorting zit bijna altijd maar in één oog tegelijk en meestal in een klein gedeelte van het oogwit. De bloeduitstorting verdwijnt meestal vanzelf binnen 2 tot 3 weken.

 

Plotseling verhoogde oogboldruk (acuut glaucoom)

Als je last hebt van een plotseling verhoogde oogboldruk, heb je naast een rood oog nog meer klachten. Je kunt last hebben van hevige pijn in en rond het oog, wazig zien, hoofdpijn, misselijkheid en overgeven. Een plotseling verhoogde oogboldruk wordt ook wel acuut glaucoom genoemd. De oorzaak is vaak niet duidelijk. Een acuut verhoogde oogboldruk is gevaarlijk: het kan je oogzenuw beschadigen waardoor je blind kunt worden. Daarom moet je direct contact opnemen met je huisarts of de huisartsenpost. De arts zal je onderzoeken en als het nodig is met spoed doorverwijzen naar een oogarts. De oogarts zal oogdruppels voorschrijven die de oogdruk verlagen. Soms is een laserbehandeling of operatie nodig.


Wat kun je zelf doen?

·      Je oog schoonmaken

Als je last hebt van slijm en pus, kun je je oog regelmatig schoonmaken. Gebruik hiervoor kraanwater en een wattenstaafje of schoon washandje. Veeg zachtjes van buiten naar binnen (richting de neus). Voorkom wrijven in je oog. Je kunt je ogen ook koelen met een schoon koud (nat) washandje.


·      Besmetting voorkomen

Een oogontsteking door een virus of een bacterie is besmettelijk. Het is belangrijk dat je probeert te voorkomen dat je je andere oog of andere mensen besmet. Wrijf zo min mogelijk met je handen in je ogen en was je handen goed als je je oog hebt aangeraakt. Gebruik elke dag een schone handdoek en zorg ervoor dat niemand anders deze gebruikt. Ook kun je beter geen oogmake-up dragen om te voorkomen dat je jezelf besmet.


·      Even geen contactlenzen dragen

Als je contactlenzen draagt, is het beter om een bril te dragen totdat je rode oog helemaal over is. Als je zachte lenzen hebt, gebruik dan nieuwe. Als je harde lenzen draagt moet je deze eerst goed schoonmaken voordat je ze weer kunt gebruiken. Maak ook het bewaardoosje goed schoon en gebruik nieuwe lenzenvloeistof.

 

·      Contact vermijden met stoffen waarvoor je allergisch bent

Houd bij een huisstofmijtallergie de kamer stofvrij en droog en lucht regelmatig je huis.

Probeer contact met pollen te vermijden door in het pollenseizoen de ramen en deuren te sluiten en buiten een zonnebril te dragen. Als je allergisch bent voor je eigen huisdier, is het het beste om het huisdier weg te doen. Het kan dan nog een halfjaar duren voordat de klachten helemaal over zijn. Dit komt doordat er nog huidschilfers van het dier in huis kunnen zijn.


•  Je ogen rust geven en vochtig houden

Vermijd langdurig naar een beeldscherm (TV of computer) kijken. Knipper regelmatig met je ogen om ze goed vochtig te houden. Vermijd rokerige ruimtes en ruimtes met airconditioning. Als je last hebt van droge ogen, kun je een bakje met water aan de verwarming hangen als die aan staat, om de lucht vochtiger te maken. Gebruik je medicijnen die droge ogen als bijwerking hebben, overleg dan met je huisarts of je (tijdelijk) minder of andere medicijnen kunt gebruiken.


Heb je medicijnen nodig?

Als je last hebt van een oogontsteking heb je meestal geen medicijnen nodig. Soms kunnen met kunsttranen de klachten minder worden. Antibiotica (oogdruppels of -zalf) zijn meestal niet nodig bij een oogontsteking, omdat de oogontsteking bijna altijd vanzelf over gaat. Antibiotica werken in ieder geval niet bij een virusinfectie. Als de oogontsteking wordt veroorzaakt door een bacterie, versnellen antibiotica de genezing bijna niet. Soms geven antibiotica-oogdruppels ook bijwerkingen als irritatie in het oog of een allergische reactie.

Mensen met een verminderde weerstand, een oogoperatie in het verleden of een oogziekte hebben wel antibiotica-oogdruppels nodig. Als de oogontsteking door een SOA wordt veroorzaakt zoals chlamydia, gonorroe of een herpesvirus, dan heb je medicijnen nodig om te voorkomen dat het hoornvlies van het oog beschadigd raakt, waardoor je slechter kunt gaan zien. De huisarts zal je antibioticatabletten of een oogzalf voorschrijven.


Bij een allergische oogontsteking kun je medicijnen gebruiken die de klachten onderdrukken, bijvoorbeeld oogdruppels, een neusspray, tabletten of een crème. Als je bij een allergische oogontsteking ook neusklachten hebt, zoals een loopneus en niezen, kan de huisarts een corticosteroïd neusspray voorschrijven. Hierdoor kunnen de oog- en neusklachten minder worden.

De huisarts kan ook oogdruppels voorschrijven. Bij veel en langdurige klachten kun je antihistaminetabletten gebruiken. Deze kunnen naast de oogklachten ook allergische neusklachten verminderen. De oogdruppels en tabletten zijn ook te koop bij apotheek of drogist.

Als je heel ernstige allergische oogklachten hebt, kan de huisarts prednisolon oogdruppels voorschrijven. Deze druppels mag je maximaal 3 dagen gebruiken.

Bij dikke, jeukende, rode oogleden door een (contact)allergie, kan de huisarts een corticosteroïdcrème voorschrijven zoals hydrocortisoncrème. Deze ontstekingsremmende crème mag je maximaal 3 dagen gebruiken en moet je heel dun op je oogleden smeren. Als je de crème langer gebruikt, kan dat schadelijk zijn voor de huid en je oog.


Bij droge ogen, bijvoorbeeld door een bloeduitstorting, kan de huisarts kunsttranen zoals carbomeer ooggel of povidon oogdruppels voorschrijven. Deze zijn ook bij apotheek en drogist te koop.

Een oogzalf kan prettig zijn voor ’s nachts. Overdag is dit niet handig aangezien je er tijdelijk wazig door ziet. Soms kan het bewaarmiddel in de kunsttranen de klachten verergeren. De huisarts kan dan oogdruppels zonder deze middelen voorschrijven. Let hierbij na het openen wel goed op de houdbaarheidsdatum.


Bel je huisarts als je naast een rood oog deze klachten of situaties hebt:

•  Hevige pijn aan je oog.

•  Slechter zien.

•  Hoofdpijn.

•  Misselijkheid en/of braken.

•  Niet tegen licht kunnen.

•  Het gevoel dat er iets in je oog zit.

•  Blaasjes in je gezicht.

•  Lichtflitsen zien.

•  De rand van het onderste ooglid staat naar binnen of buiten gekruld.

•  Een oogziekte of een recente operatie aan je oog.

•  Verminderde weerstand door medicijngebruik of ziekte.

•  Gebruik van bloedverdunners.

•  Vaak last van bloeduitstortingen in je oog.

•  Een bloeduitstorting door een klap op je oog.


Bel ook met je arts bij twijfel, vragen of zorgen over je klacht. Ook als de klachten erger worden of veranderen, kun je het beste contact met je huisarts opnemen.


Bronnen

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Quin medisch specialisten, medisch onderzoekers en met gebruik van publieke bronnen.