Heupklachten

Heupklachten

Wanneer heb je heupklachten?

De heup is het gewricht tussen het dijbeen en het bekken. Met heupklachten worden pijn, stijfheid of moeite met bewegen van de heup bedoeld. Heupklachten kunnen ontstaan door verschillende oorzaken, hieronder staan de meest voorkomende oorzaken bij volwassenen beschreven.


Trochantair pijnsyndroom

Het bot-uitsteeksel aan de buitenzijde van het dijbeen wordt trochanter genoemd. Onder dit syndroom vallen alle pijnklachten aan de zijkant van de heup ten gevolge van onschuldige oorzaken zoals een geïrriteerde spier of pees of slijmbeursontsteking. Deze klachten gaan meestal vanzelf over en kunnen geen kwaad.


Slijtage van het heupgewricht (artrose)

Dit proces, waarbij het laagje kraakbeen tussen de kop en kom steeds dunner wordt, duurt vele jaren en komt met name voor bij ouderen en mensen met overgewicht. Mensen hebben hierbij vaak last van pijn in de heup en lies en stijfheid in de ochtend. Er kan een kunstheup worden geplaatst wanneer de slijtage vergevorderd is.


Heupfractuur (breuk)

Een breuk kan ontstaan na een val op de heup of bij ouderen met broze botten en kan meestal worden gerepareerd met een operatie. Bij sommige breuken is er te veel schade en moet er een kunstheup worden geplaatst.


Pijn in de heup ten gevolge van een rugprobleem

Hierbij straalt de pijn uit naar de heup.


Ook bij kinderen komen heupklachten voor:

Heupdysplasie

Bij deze aandoening, die met name jonge kinderen betreft, passen de heupkop en -kom niet goed in elkaar. Hierdoor kan het been niet goed naar buiten draaien of verschilt de lengte van de benen. Kinderen die tijdens de zwangerschap in stuitligging hebben gelegen of kinderen met familieleden met heupdyplasie hebben een verhoogd risico. Vroege opsporing en behandeling (met een spreidbroek) van heupdysplasie kan slijtage op latere leeftijd voorkomen.


Voorbijgaande heupontsteking (coxitis fugax)

Deze onschuldige ontsteking van het heupgewricht geeft klachten zoals pijn in de lies of heup en mank lopen. De ontsteking gaat vanzelf over, na ongeveer 10 dagen hebben de meeste kinderen geen klachten meer.


Zieke van Perthes

Bij deze aandoening krijgt het bovenste deel van de heupkop tijdelijk te weinig bloed, waardoor het van vorm verandert. De ziekte geeft klachten zoals mank lopen, pijn, stijfheid en moeizaam bewegen van de heup. De aandoening gaat meestal vanzelf over, maar volledig herstel kan wel enkele jaren duren.


Afglijden van de heupkop (epifysiolyse)

Bij jongeren die een groeispurt doormaken, kan de groeischijf tussen de heupkop en het dijbeen verzwakken door hormonale veranderingen en een toename in gewicht. Wanneer de kop van het dijbeen afglijdt door de verzwakking, geeft dit plotseling veel pijn en kun je niet meer op het been staan. Een operatie is nodig om de afgegleden heupkop te herstellen.


Beschadigd kraakbeen van de heupkom (labrumschade)

Dit komt vaak voor bij jongvolwassenen die de heup chronisch overbelasten door sport. Door rust te houden zal de heup herstellen, maar dit kan lang duren.


Wat kun je zelf doen?

De heup draagt een groot deel van jouw gewicht. Zorg er daarom voor dat je een gezond gewicht hebt, zodat er geen onnodige extra druk op de heup komt die pijnklachten kan uitlokken. Zorg er daarnaast voor dat je in beweging blijft om de heup soepel te houden, eventueel onder begeleiding van een fysiotherapeut. Een fysiotherapeut kan adviezen geven over een juiste manier van bewegen, zonder dat de heup overbelast raakt. Bij sommige aandoeningen, zoals bij schade aan het kraakbeen van de heupkom, is het namelijk belangrijk om de heup rust te geven en sommige bewegingen te vermijden.


Heb je medicijnen nodig?

In de meeste gevallen van heupklachten zijn medicijnen niet nodig. Als je veel pijnklachten hebt, kun je tijdelijk pijnstillers zoals paracetamol gebruiken. Houd de dosering aan die op de verpakking staat. Als je andere pijnstillers wilt gebruiken (bijvoorbeeld NSAID’s zoals ibuprofen), overleg hierover dan altijd eerst met je huisarts. In het geval van een ontsteking van de slijmbeurs, kan een injectie met ontstekingsremmers door de huisarts ook helpen.


Bel je huisarts als je heupklachten hebt en …

  •  Je klachten zijn ontstaan na een val op de heup
  •  Je niet meer kunt staan of lopen met het been waaraan je klachten hebt
  • Het ene been een andere lengte of stand heeft dan het andere been
  • De klachten lange tijd aanhouden en jouw dagelijkse activiteiten belemmeren 


Bel je huisarts ook als je merkt dat …

  •  Je kind zijn/haar been niet goed kan bewegen of mank loopt


Bel ook met je arts bij twijfel, vragen of zorgen over je klacht. Ook als de klachten erger worden of veranderen, kun je het beste contact met je huisarts opnemen.


Bronnen

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Quin medisch specialisten, medisch onderzoekers en met gebruik van publieke bronnen.